ابو القاسم سلطانى
32
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
محل رويش آن در ايران گنبد كاووس ، بندر گز ، نوشهر ، آمل ، اطراف شهسوار ، حسن بگلو ، آذربايجان و اسالم و خرمآباد مىباشد . Code - 1113 حنوه ( هميشهبهار صحرائى ) Calendula arvensis L . گياهى است از خانواده Compositae كه كاملا به هميشهبهار طبى يا آذريون Calendula officialis L . شباهت دارد به همين جهت تا مدتها اين دو گياه را يكى مىدانستند و اولين كسى كه اين دو را از يكديگر تفكيك نموده ابو ريحان مىباشد . وى ذيل آذريون و حنوه مىنويسد : در سرزمينهاى عربى آذريون و حنوه را يكى مىدانند و شعرا آنها را به يكسان ذكر نمودهاند و اين اشتباه است و دو گياه متفاوت مىباشند و ابو حنيفه گويد كه آن را ريحانه نيز مىنامند و گل آن زردرنگ مىباشد 1 * . صاحب مخزن ذيل آذريون مىنويسد گويند كه عرب آن را حنوه 2 * نامند و آن برى و بستانى مىباشد و خواص هر دو را يكسان ولى نوع برى را قويتر دانسته است 3 * . امروزه نيز اثرات درمانى آن را شبيه به Calendula officinalis مىدانند . به آذريون يا هميشهبهار مراجعه شود . ( 1 * ) - صيدنه عپ 26 و 168 ( 2 * ) - اصل : حتوه و آن اشتباه چاپى مىباشد زيرا در قرابادين نيز كه اثر همين مؤلف مىباشد حنوه آمده است . ( 3 * ) - مخزن الادويه : ص 54 Code - 1114 آذريون ( گل هميشهبهار ) Calendula officinalis L . گياهى است يك ساله ، علفى ، زيبا با يك شاخه اصلى راست به ارتفاع تا 50 سانتيمتر از خانواده Compositae كه داراى برگهاى ساده ، بيضوى دراز ، پوشيده از كرك ، با كنارههاى موجدار به رنگ سبز مايل به قهوهاى مىباشد . گل از دو نوع گلچه ، لولهاى در وسط به رنگ قرمز نارنجى و زبانهاى در اطراف به رنگ زرد مايل به نارنجى تشكيل شده است . گلها از اواخر فروردين تا اوايل ماه آبان مشاهده و با آفتاب شكفته و نزديك غروب جمع مىشوند به همين جهت قدما آن را آفتابپرست 1 * نيز ناميدهاند . گياه بومى جنوب اروپا بهويژه ساحل مديترانه است و از قرن دوازدهم در اروپا كشت مىشود در ايران در مناطق غربى كشور ، بين قزوين و رشت بهطور وحشى وجود دارد . تاريخچه و كاربرد آن در طب سنتى : نام جنس گياه از Calendae رومى قديم گرفته شده كه به معنى روز اول ماه مىباشد .